Айгүл Қанатқызы – балалар тағдырын әрқашан бірінші орынға қоятын педагог әрі кәсіпкер. Ол аз қамтылған отбасылардан шыққан дарынды балаларға өз әлеуетін ашуға мүмкіндік беру үшін «Білім-күш» қорын құрды.

Әр баланың жетістігі – қор үшін шағын жеңіс әрі елдің жарқын болашағына жасалған қадам.

Айгүл, «Білім-күш» қоғамдық қорының құрылу идеясы қалай пайда болды және оның жұмысы қандай мақсатқа бағытталған?

– «Білім-күш» қорын құру идеясы сапалы білімге қолжетімділік қаншалықты теңсіз болуы мүмкін екенін түсінуден туды. Балалармен және жастармен жұмыс істей отырып, мен аз қамтылған отбасылардан шыққан, өте дарынды әрі ынталы көптеген балаларды кездестірдім. Бірақ олардың қосымша білім алуға мүмкіндігі болмады. Сол кезде осындай балаларға өз әлеуетін ашуға көмектесетін бастама құру туралы ой келді.

Қордың негізгі мақсаты – әлеуметтік тұрғыдан осал отбасылардан шыққан балаларға сапалы білімге, ағылшын тілін үйренуге, сондай-ақ олардың дамуына, армандауына және өз болашағын құруына ынталандыратын ортаға қолжетімділік беру. Үш баланың анасы ретінде мен келер ұрпақтың болашағы үшін жауапкершілікті ерекше сезінемін. Өйткені дәл осы балалар болашақта біздің балаларымыздың әріптестері, достары болады, бұл – тура мағынасында біздің болашағымыз. 5–10–15 жылдан кейін біз солардан ем қабылдаймыз, солардың қызметін пайдаланамыз. Сондықтан балалардың қандай жағдайда өсіп-жетіліп жатқандығы, білім алып, өзін жүзеге асыру үшін қандай мүмкіндіктері бар екені мен үшін бейжай мәселе емес.

– Неліктен дәл ағылшын тілі сіздің қызметіңіздің негізгі бағытына айналды?

– Бүгінде ағылшын тілі жай ғана академиялық пән болудан қалып, жаһандық бәсекелестіктің басты құралына айналды. Әлеуметтік тұрғыдан осал ортадан шыққан бала үшін бұл – географиялық және қаржылық кедергілерді бір сәтте жоя алатын ең тиімді әлеуметтік лифт.

Бүгінде әлемдегі ғылыми ақпарат пен техникалық инновациялардың сексен пайыздан астамы тек ағылшын тілінде жарияланады. Демек, бұл тілді білмеген бала медицина, инженерия немесе бағдарламалау саласындағы озық білімге автоматты түрде қол жеткізе алмайды. Біздің шәкірттеріміз үшін ағылшын тілін білу – ең ірі білім беру платформаларына және талантты жастарды оқытуға жыл сайын миллиардтаған доллар бөлінетін халықаралық стипендиялық бағдарламаларға жол ашатын мүмкіндік.

– Бағдарламаға қатысатын балаларды қалай табасыздар және қалай іріктейсіздер? Сіз үшін қайсысы маңыздырақ – академиялық көрсеткіштер ме, әлде баланың мотивациясы ма?

– Біз мектептермен, мұғалімдермен және әлеуметтік ұйымдармен ынтымақтасамыз. Олар бізге білім беру қолдауына мұқтаж балаларды табуға көмектеседі. Іріктеу кезінде бірнеше факторға назар аударамыз: отбасының әлеуметтік жағдайы, баланың білім алуға деген ықыласы, сондай-ақ ата-анасының қолдауы.

Әрине, академиялық көрсеткіштер маңызды, бірақ біз үшін ең басты критерий – баланың мотивациясы. Егер бала шынымен оқығысы келсе және өзімен жұмыс істеуге дайын болса, біз оны қолдауға әрқашан дайынбыз.

– Қорды кәсіпкерлер мен меценаттар қолдайды. Бизнестің әлеуметтік бастамаға сенімін қалай қалыптастырып, оларды білім беруді қолдау идеясының айналасына қалай біріктірдіңіз?

– Біздің ортада сенім ұрандар арқылы қалыптаспайды. Бизнес ашық механизмдерге және нақты өлшенетін әлеуметтік нәтижеге сенеді. Сондықтан біз қорды бастапқыдан жай қайырымдылық кассасы емес, кәсіби әлеуметтік институт ретінде құрдық.

Меценаттармен диалогымыз ортақ жауапкершілік қағидатына негізделген. Әр қатысушы тек процесті емес, әлеуметтік инвестициясының нақты нәтижесін көреді. Біз барынша ашықтықты таңдадық және құрғақ есептердің орнына әрбір нәтижені тікелей көрсететін форматты енгіздік. Кәсіпкер өз ресурсының нақты бір баланың тағдырына қалай әсер етіп жатқанын анық түсінуі керек. Бизнес үшін бұл – тұрақты әрі дамыған орта қалыптастыруға жасалған ұзақ мерзімді инвестиция.

Мұндай модельде меценат жай ғана демеуші болмайды. Ол әлеуметтік лифттің қалай жұмыс істеп жатқанын көріп, өзін жүйелі өзгерістердің сәулетшісі ретінде сезінеді. Біз нарық көшбасшыларын өткеннің мәселелері төңірегінде емес, болашақтың бейнесі мен балалар үшін нақты білім мүмкіндіктері төңірегінде біріктіреміз.

– Жыл сайын сіздер демеушілер мен меценаттарды шақырып, қайырымдылық есептік концерт өткізесіздер. Бұл шара сіз үшін нені білдіреді және балалар мен қонақтардың қандай эмоцияларын байқайсыз?

– Біз үшін жыл сайынғы қайырымдылық есептік гала-кеш – жай ғана іс-шара емес, нәтижелерді қорытындылап, алғыс білдіретін ерекше сәт. Бұл – бірлескен күш-жігер арқылы балалардың өмірін жақсы жаққа өзгертуге болатынының символы.

Сол күні біз өз жұмысымыздың нәтижесін көрсетеміз: балалар қалай өсіп, дамып, таланттарын ашып, өздеріне сенімді бола бастағанын көреміз. Бұл демеушілер мен меценаттардың қолдауы шынайы нәтиже беріп жатқанын дәлелдейді. Гала-кештегі эмоциялар әрдайым өте шынайы әрі әсерлі болады.

Осындай кештер адамдарды бір маңызды мақсаттың төңірегіне біріктіреді – балаларға білім алуға, дамуға және жарқын болашаққа мүмкіндік беру.

– Қор жұмысының қандай нәтижелері сізге ерекше мақтаныш сыйлайды және алдағы 3–5 жылда Bilim Kush қалай дамиды деп ойлайсыз?

– Қор 2021 жылы құрылғаннан бері біз жергілікті бастамадан жүйелі білім беру жобасына дейінгі жолдан өттік. Осы уақыт ішінде үш жүзден астам оқушы қордың қаражаты есебінен толық білім алды. Егер өткен жылы 100 баланы оқытсақ, биыл олардың саны 153-ке жетті. Бұл балалардың барлығы демеушілердің қолдауы арқасында тегін білім алып жатыр.

Біздің мақсатымыз – сапалы білім алу және халықаралық мойындау мүмкіндігі отбасының бастапқы қаржылық жағдайына емес, баланың таланты мен еңбекқорлығына ғана байланысты болуы.

– Қордың серіктесі немесе демеушісі кім бола алады және сіздің қайырымдылық бастамаңызға қосылу үшін қандай қадам жасау керек?

– Біздің қордың есігі сапалы білімді болашақтың негізі деп санайтын барлық адамдар үшін ашық. Серіктес ретінде әлеуметтік жауапкершілік стратегиясын дамытып отырған ірі корпорациялар да, жеке меценаттар да немесе белгілі бір баланың білімге деген ұмтылысын қолдағысы келетін кез келген жанашыр адам да қатыса алады.

Біз үшін игі іске қосылу жолының барынша ашық әрі технологиялық болуы маңызды. Қор барлық процестердің толық есептілігі мен заңдық тазалығын қамтамасыз ете отырып, заңнамаға толық сәйкес жұмыс істейді. Осындай ашықтық бізге күнделікті қайырымдылықтың заманауи құралдарына бірігуге мүмкіндік берді.

Бүгінде біздің миссиямызға қосылу бірнеше қадаммен ғана жүзеге асады. Біз еліміздің ең ірі экожүйесі – Kaspi қосымшасында, «Добрые дела» арнайы бөлімінде ұсынылғанбыз. Бұл қорды қолдау процесін бюрократиясыз, қарапайым әрі үйреншікті әрекетке айналдырады.

Әр адамды осы игі тізбектің бір бөлігі болуға шақырамыз. Өйткені үлкен мүмкіндіктер дәл осындай шағын қадамдардан басталады – ал олар мыңдаған бала үшін жаңа болашақтың есігін ашады.

@qanatqyzy.aigul

@bilim_kush

bilimkush@gmail.com